Schoolplicht in andere landen

Goede vraag — dit is een onderwerp waar Nederland inderdaad vrij uitzonderlijk in is, zowel in de striktheid van de leerplicht als in de handhaving via leerplichtambtenaren. Hieronder een overzicht van hoe andere landen hiermee omgaan, met nadruk op verschillen in filosofie, handhaving en gevolgen voor thuiszitters.

🇳🇱 Nederland (ter context)

  • Leerplicht tot 16 jaar, daarna kwalificatieplicht tot 18.

  • Strenge handhaving: leerplichtambtenaren kunnen boetes opleggen, processen-verbaal opmaken en ouders strafrechtelijk vervolgen.

  • Onderwijs = vooral schoolplicht, niet leerplicht in brede zin.

  • Thuiszitten wordt juridisch gezien als overtreding, ook als het kind ziek, overbelast of vastgelopen is.

  • Gevolg: ouders en kinderen ervaren vaak druk, angst en juridisering, terwijl passende zorg of onderwijs ontbreekt.

Dit is internationaal gezien vrij uitzonderlijk.


🇩🇪 Duitsland

  • Heeft net als Nederland Schulpflicht (schoolplicht).

  • Ook hier kan handhaving streng zijn, inclusief boetes en in uitzonderlijke gevallen politieoptreden.

  • Thuisonderwijs is vrijwel verboden.

  • Verschil met Nederland:

    • Meer gespecialiseerde scholen en Förderschulen

    • Meer regionale variatie in handhaving

  • Toch wordt Duitsland samen met Nederland gezien als één van de strengste landen in Europa.


🇧🇪 België

  • Leerplicht, maar niet per se schoolplicht.

  • Thuisonderwijs is toegestaan, mits aan minimale voorwaarden wordt voldaan.

  • Controle is administratief, niet repressief.

  • Geen leerplichtambtenaren zoals in Nederland.

  • Daardoor minder escalatie, al bestaan ook hier zorgen over kwetsbare kinderen.


🇫🇷 Frankrijk

  • Leerplicht vanaf 3 jaar, maar:

    • Thuisonderwijs is toegestaan met toestemming.

    • Sterke nadruk op pedagogische begeleiding, niet straf.

  • Inspectie kijkt vooral naar ontwikkeling, niet naar aanwezigheid.


🇬🇧 Verenigd Koninkrijk

  • Ouders zijn verantwoordelijk voor “suitable education”, niet voor schoolbezoek.

  • Thuisonderwijs is legaal en relatief wijdverbreid.

  • Lokale autoriteiten mogen ingrijpen bij duidelijke verwaarlozing, maar:

    • Geen structurele jacht op thuiszitters.

    • Veel ruimte voor maatwerk.


🇸🇪 Scandinavië (Zweden, Noorwegen, Denemarken)

  • Sterke nadruk op welzijn en inclusie.

  • Minder juridische dwang, meer pedagogische oplossingen.

  • Problemen worden eerder gezien als systeemfalen dan als ouder- of kindprobleem.

  • Thuiszitten wordt benaderd via zorg, niet via straf.


🇺🇸 Verenigde Staten

  • Zeer divers per staat.

  • In veel staten is homeschooling vrij toegestaan.

  • Leerplicht bestaat, maar de interpretatie is breed.

  • Sterke nadruk op ouderrechten.

  • Tegelijk grote ongelijkheid in kwaliteit en toezicht.


Samenvattend

Nederland (samen met Duitsland) is een uitzondering in Europa door:

  • sterke juridische handhaving,

  • criminalisering van ouders,

  • weinig ruimte voor alternatieve leerwegen,

  • focus op aanwezigheid in plaats van ontwikkeling.

Veel andere landen:

  • zien onderwijs als recht, geen dwangmiddel,

  • leggen verantwoordelijkheid meer bij ondersteuning dan handhaving,

  • accepteren dat niet elk kind in het standaard schoolsysteem past.

Comments

Popular posts from this blog

Al dat spiriwirigedoe.....

B3-onderzoek gemiste kansen

Tips voor onderwijsadviseurs